Gemeente rond de kerk van Ammerstol

Home
Actueel
Kerkdiensten
Predikant en Kerkenraad
Groepen en adressen
Activiteiten
Jeugd
Kerk
Inspiratie
Foto's
Linkparadijs
Artikelen

 

De kerk van Ammerstol staat al sinds 1331 op zijn plek aan het kerkplein. Zo lang al dragen de mensen in en om Ammerstol zorg voor de gebouwen van de kerk. Verbouwingen, onderhoudswerk en in 1880 zelfs een geheel nieuwe kerk, het is het werk van de opeenvolgende kerkvoogdijen, met de hulp van vele kerkgangers en niet-kerkgangers. Mensen die vonden en vinden dat de geloofsgemeenschap en de predikant van de kerk van Ammerstol goed gehuisvest moeten zijn.
Dat huis mag er van binnen aantrekkelijk uitzien, het moet er letterlijk en figuurlijk warm zijn.

Deze pagina probeert al dat werk samen te vatten. Het gaat met grote stappen door de vorige eeuwen, en zal wat gedetailleerder verslag doen van de inspanningen van de laatste decennia.


 


 

2009 Op 11 september 2009 wordt de jeugdruimte geopend door de burgemeester van Bergambacht, A. van Erk. Twee dagen erna, in de Startdienst op 13 september, krijgt de aanbouw na stemming zijn naam: "t Achterschip".
2008 De kerkenraad krijgt toestemming voor de bouw van een jeugdruimte van twee verdiepingen achter de consistorie. Op 3 november 2008 neemt de bouw een aanvang. Zie ook: fotoverslag eerste paal.
2005 De kerkenraad besluit de pastorie aan de Lekdijk te verkopen en de voormalige schoolmeesterwoning aan het kerkplein, naast de kerk, te kopen. De pastorie stond nog wel enige tijd te koop, maar in de zomer van 2008 werd dan toch de verkoop getekend.

De nieuwe pastorie wordt ingrijpend opgeknapt en verbouwd. Hier mogen Piet Broere en Harry Jorissen  niet onvermeld blijven, zij verrichten het leeuwendeel van het werk, geholpen door velen.

Piet vertelt hierover: Vrijwilligers die aan de nieuwe pastorie gewerkt hebben zijn: Harry Jorissen, die het schilderwerk verzorgde, en Klaas Ooms, Eli Blanken, Ton Bos, Aart Ooms, die de vloeren betegeld heeft en Aart Verschoor heeft de open haard voor zijn rekening genomen, en Piet Broere die het een en ander coördineerde, dat de timmerman van Joolingenbouw, de loodgieter Fa van Eijk en de schilder A. vd Vlist voor het behang op tijd aan hun bezigheden begonnen.Alles is netjes binnen de geplande tijd klaargekomen opdat de verhuizing van de predikant op 31 mei plaats kon vinden.
Alle werk door de vrijwilligers is met veel plezier verricht, zo ook de dames van de schoonmaakploeg, die eigenlijk de puntjes op de i plaatsten, want zodra zij klaar waren met hun werk, kon men gewaar worden, welk een gedaantewisseling het huis had ondergaan.
Vrijwilligers van deze ploeg waren: Nel van Zoest, Nel Stigter, Adri Kanselaar, Meta Dubbeldam en Greta Broere.

 

 

 

 

2003 In dit jaar besluit de kerkvoogdij de kerk een opknapbeurt te geven, met reparaties aan ramen, dak en muren. Onder leiding van Wim Kok en Piet Broere worden orgel en kronen ingepakt tegen het stof. Schildersbedrijf A. vd Vlist uit Stolwijk neemt het schilderwerk ter hand. Nico de Jong en medewerkers van Joolingen Bouw uit Stolwijk nemen het dak onder handen en vernieuwen delen van de raamvensters. Het plafond onder het orgel bleek van mooi origineel hout te zijn. Het board werd verwijderd, leidingen omgelegd en het plafond werd hersteld in oude glorie.
De muren van het schip bleken te zijn geweken en werden van nieuwe trekstangen voorzien.
2002 De trapleuning van de preekstoel wordt gerestaureerd door timmerman Jaap Both en Klaas Ooms.
2000 In 1702 vervaardigt de plaatselijke timmerman het rouwbord van Jacob de Cuypre, ambachtsheer van Bergambacht, Ammerstol en 's Heeraartsberg, die in 1702 overleed, in opdracht van diens erfgenamen. Hij kreeg daarvoor 36 florijnen. De schoolmeester van Ammerstol, tevens secretaris van de ambachtsheer, Johan van Munnickhoff, beschildert het bord voor 38 florijnen, bestaande uit het grote wapenschild, met aan weerszijden 8 kwartieren met de namen van de heerlijkheden en getooid met een goudkleurige kroon. Het bord is aediculavormig met segmentvormig fronton en twee toscaanse zuilen. In het fronton een geschilderd doodshoofd, in het fries: "MEMENTO MORTIS". Er zijn slechts twee rouwborden in Nederland bekend.

Het rouwbord werd in 2000 gerestaureerd door drs. H.J. Langmuur van restauratieatelier De vier Linden uit Hoog-Blokland. Het bord stond voor die tijd flink verwaarloosd achter het orgel. Toen de toenmalige dominee Henk Haandrikman het daar aantrof, stond het voor hem vast: dit bord moest gerestaureerd worden. Financiering werd gezocht en gevonden bij de Rabobank Bergambacht en het Anjerfonds. De kerk droeg vanzelfsprekend ook bij. De collecte van de huwelijksdienst van Arie en Annemieke van der Vlist-Herreveld en een bijdrage van Henk Haandrikman waren welkome aanvullingen.
In de realisatie vervulden Klaas Ooms en Henk Brouwer een bezielende trekkersrol.

1980 De pastorietuin wordt opnieuw aangelegd en beplant door tuinarchitect J.G.C.H.R. Scharten. Onder zijn handen krijgt de tuin een romantisch aangezicht, met een gazon, een prachtige magnolia, sierlijk gebogen borders en een rustieke vijver    
1967 De kerk wordt ingrijpend verbouwd. De flessenpost, achtergelaten onder een vloer tijdens een grote opknapbeurt in 1929, worden tijdens deze verbouwing gevonden.
1929 Grote opknapbeurt van de kerk. Tijdens de strenge winter besluiten werklieden flessenpost met grappige gedichten achter te laten onder een vloer.
1902 Bouw van de (voormalige) pastorie aan de Lekdijk. Deze werd gebouwd op dezelfde plek waar de vorige pastorie uit 1765 stond. De overtuin naar de Lek en een deel van de poldertuin waren inmiddels verkocht.
1886 In 1885 komt er een eenklaviersorgel in de kerk, gemaakt door Lambertus van Dam & zonen te Leeuwarden. De galerij wordt getimmerd door A.J. Stuurman uit Ammerstol. Het hoofdwerk bestaat uit twee torens met opzetstukken en rustend op consoles. Tussen de torens een harp. De klauwstukken hebben de vorm van gebroken voluten. De gaanderij wordt gedragen door twee toscaanse zuilen. Op de gaanderij een bord met de tekst: 'Geschenk van den Heer Cs Zaanen Dz Overleden 4 April 1885'

Het orgel. Foto: Jelle Visser, Dokkum

1880 De nieuwe kerk, het huidige gebouw, is af. De niet-georienteerde eenbeukige kerk met toren,  is ontworpen door architect L.J. Redeker uit Schoonhoven. Ten opzichte van het oude gebouw is deze kerk 180º gedraaid. Stichtingsstenen in het muurwerk vermelden de namen van de bij de nieuwbouw betrokkenen.

De gedeeltelijk gerestaureerde klokkenstoel, van eikenhout, met de klok uit 1564, zijn in de nieuwe toren aangebracht.

1878 Men besluit de kerk af te breken en een nieuwe te bouwen, vanwege de bewerkelijke technische staat.
1822 Het hele schip van de kerk wordt vervangen.
1779 De toren wordt rechtgezet. Deze hing drie voet en negen duim uit het lood.
1765 Een nieuwe pastorie wordt gebouwd aan de Lekdijk, met een grote tuin de polder in en een overtuin naar de Lek toe.
1709 Schenking van de huidige twee koperen kronen, met ingegraveerde dankwoorden van de schenkers: Engelina Speringa, weduwe van Prof. Rud. Eijssonius, en Henricus Eijssonius en Elberdina Zuylmans.

De kroon in het midden van het schip van de kerk is gelijkvormig, maar wat groter. Deze kroon is niet gedateerd, maar zal ook omstreeks 1709, en misschien wel gelijktijdig, zijn gemaakt.

De kronen hebben beide twee kransen van zes armen, gemerkt met arabische cijfers. De stam is opgebouwd uit een bol, een paddestoel en een kleinere paddestoel.

Een kroon, het doophek en de doopboog

 

Tekstbord en een van de psalmbordjes

1702 De kerk wordt voorzien van een rouwbord, zie ook het jaar 2000.
1700 De kerk krijgt een nieuw dak.
1684 Jan van Munnickhoff maakt het tekstbord dat te zien is op de zuidmuur in de kerk. Het citeert Jesaja 55:6 en psalm 92:14. Onderaan staat de vermaning "Memento mori" (vrij vertaald: Bedenk dat u sterfelijk bent). Het bord is gevat in een eenvoudige ebbenhouten lijst.
1681 Schenking van de twee gegraveerde avondmaals-bekers, gemaakt in 1669, door Dickie van Rees.
Op beide bekers zijn vier merken afgeslagen. Ze zijn gedeeltelijk afgesleten, en bovendien loopt de trembleersteek er doorheen. Duidelijk leesbaar zijn de Hollandse leeuw, het stadskeur van Schoonhoven en de jaarletter K (=1669). Het meesterteken is waarschijnlijk een zalm.
1677 Jan van Munnickhoff maakt twee psalm- en gezangbordjes. Eenvoudig rechthoekig met een uitspringende halfcirkelvormige bovenkant. Op een zwarte ondergrond zijn met sierletters de woorden "Psalm" en "Gezang" geschreven.
1658 Einde van de gezamenlijke kerk van Bergambacht en Ammerstol. De Staten van Holland geven Ammerstol toestemming een eigen predikant aan te stellen. Dit werd ds. Hermannus van Halen, op 25 juni
1578 De eerste dominee van Ammerstol, in samenwerking met de kerk van Bergambacht, wordt benoemd.
ca 1625 Bouw van de huidige preekstoel. Deze staat op een zeskantige stenen voet en heeft een tulpvormige overgang van voet naar kuip. De kuip wordt gevormd door toogpanelen, met op de hoeken geknikte Toscaanse pilasters.

Het doophek en de herenbank dateren ook van rond deze tijd. Het doophek is voorzien van dezelfde toogpanelen. Op het doophek staat een voorzangerslezenaar, met voluutvormige versieringen en gedraaide houten bollen op de hoeken.
Daarop ook twee voorzangerskandelaars van een zeer oud type, rond 1600. Ze nestaan uit een geprofileerde stam met knoppen en ringen, met een vetvanger en kaarsenhouder.
Een ijzeren doopboog is bewaard gebleven, versierd met een koperenknop.

De tweevoudige herenbank is drie traveeen breed. Achterschot en voorscho bestaan uit toogpanelen en gecanneleerde dorische pilasters.
Het fries is versierd met consoles van acanthusblad. In fronton staat een gekroond wapenschild: gevierendeeld bestaande uit de wapens van Lockhorst, 's Heeraartsberg, Ammerstol en Bergambacht, met hartschild Renesse.
Als schilddragers fungeren twee gouden griffioenen. Het voorste schot is bekroond met een hoofdgestel, waarvan het fries is versierd met ranken.

Herenbank? Foto van Dick Kooiman uit 2003

Klijn Ammers, pentekening van Cornelis Pronk uit 1739

1564 De kerktorenklok wordt gegoten door Antonius de Borch
1331 Graaf Willem III van Holland stichtte kort voor 1331 een kapel in Ammerstol, waarvan de rechten vastgesteld zijn op 22 juli 1331. Het betreft hier een kruiskerk met een westtoren.

De kerk van Ammerstol heeft zich altijd wat afzijdig gehouden van de geschillen in de leer. De strijd tegen de armoede en de zorg om de diaconale gelden op peil te houden speelden een voorname rol. De kerk van Ammerstol is de enige kerk in het dorp. Waarschijnlijk zijn de onderlinge verschillen tussen de dorpsgenoten nooit erg groot geweest. De kerk was arm met de armen en is steeds solidair geweest.

1322 Ammerstol krijgt stadsrechten. Er is nooit gebruik van gemaakt van de rechten, want men vond het een te kostbare zaak, dus bleef Ammerstol een dorp.
Foto's op deze pagina van
Harry Jorissen
Piet Broere
Dick Kooiman
Bronnen van de informatie op deze pagina:
Piet Broere's verslagen
Pastorietuinen in Nederland - Karin van Dongen - van Lawick.
http://www.krimpenerwaard.eu/wiki/index.php/Hervormde_Kerk_Ammerstol
http://www.allesopeenrij.nl/lijsten/geschiedenis/stadsrechten.html
http://nl.wikipedia.org/wiki/Stadsrechten
http://reliwiki.nl/index.php?title=Ammerstol%2C_Kerkplein_4
http://watwaswaar.nl
http://www.groenehartarchieven.nl